Çocuk ve ebeveyn üzerine yazılmış birçok yazıya konu olan, çeşitli uzman ve akademisyenlerin görüş ve önerilerine yer verdiği bir başlık üzerine  paylaşımlarda bulunacağım. ''Çocuk Ve Disiplin Üzerine'' diyeceğim efendim. Uzun tanımlar ve didaktik satırlarla sizleri sıkmadan aileler ve öğrencilerin içinde yoğrulmuş gözlemlerim ve naçizane deneyimlerim üzerine paylaşımlarla ebeveynlere farklı bakış açıları kazandırmayı amaçlıyorum. Bu doğrultuda çocukların bağımsız, güçlü ve öz disiplin becerilerine hakim bir şekilde yetişebilmesini temenni ediyorum.

Öncelikle disiplin kavramı ile ilgili doğru bilinmeyenler başka bir deyişle yanlış olduğu halde doğru kabul edilenlerden başlamalıyım. Disiplin hizaya getirme değildir, çeşitli yol ve yöntemlerle baskı kurarak istendik davranışı ortaya çıkarma yöntemi değildir, güce dayalı üstünlük kurma ve istenilen davranışı bu aracı ile gerçekleştirmek de değildir. Peki nedir disiplin? Disiplin bir motivasyondur. Öz disiplin kavramı da buradan gelir. Kişinin kendi davranışlarını düzenleme ve davranışlarının sorumluluklarını ve sonuçlarını üstlenme becerisi.

İlkokul çağında okula yeni başlamış bir çocuk hayal edin. Kitabını evde unutması veya ertesi gün okula getirmesi gereken bir yazıyı okula getirmemesi başlangıç için normal kabul edilebilir. Ancak bu kronik bir hal aldığında durum öğretmenlerce sorumsuzluk olarak kabul edilir. Peki sorumlu kimdir? Çocuğa göre anne unutmuştur çantaya koymayı. Çocuk haklıdır aslında çünkü o ana kadar hiçbir şekilde çocuğa sorumluluk verilmemiş çocuk da bunu kodlayarak kendi sorumluluklarını anneye yüklemiştir. Kimi aileler bu durumu erken fark ederken kimi aileler ise ortaokulda uyanır. Peki hocam çocuğun öz disiplin becerilerini desteklemek adına ne yapalım bırakalım da eksik mi gitsin der gibisiniz. Bırakın öyle gelsin ve bu davranışının sonuçlarıyla kendisi yüzleşsin ve bir dahaki sefere nasıl olması gerektiği konusunda bir aydınlanma yaşasın.

Öz disiplin sadece herhangi bir eşyayı unutmakla da sınırlı değil bu arada. Çocuk yetiştirirken disiplin bir yaşam biçimi olmalı. Gözlemlediğim kadarıyla veliler özellikle küçük yaşta çocukların her sorusunu olabildiğince açıklamaya yönelik çaba içindedir. Peki aynı çabayı çocuğun istekleri söz konusu olduğunda da gösterirler mi?  Burada istekten kastım sadece maddi değeri olan eşyalar değil elbette. Örneğin çocuğun bir talebine yönelik hayır bu olamaz, çünkü bu olursa bu şekilde sonuçları olur. Ya da hayır bunu kabul edemem seninle yaptığımız anlaşmaya sadık kalacağım. Bu ifadelerin sonuna kadar arkasında duruyorsanız çocuk söylemlerinin, eylemlerinin farkında yetişiyor diyebiliriz. Hatta hem kendi ağzından hem de sizin ağzınızdan çıkanları dahi özenle takip ediyor olacaktır. İşte uzaklarda aramak yerine aslında yakınlarda olan çocuktaki öz disiplin de bu şekilde, doğru adımlar atıldıkça, süreklilik ve tutarlılık çerçevesinde ortaya çıkmaktadır. Ancak siz söylemlerinizde esner, yavrum sana kıyamam der ve gemiyi çocuğun istediği şekilde yürütürseniz buz dağına çarpmanız kaçınılmaz olur.

Çocuğun öz disiplin becerilerini kazanması için tutarlı ve kararlı olmakta fayda var. İşin en sihirli tarafı da küçük yaşta bu becerileri edinmiş motive bir çocuk devam eden eğitim hayatında da ayakları daha sağlam bir şekilde yere basacak ve belki de desteğinize daha az ihtiyaç duyacaktır.