Robotlar Karşısında Yüksek Riske Giren Potansiyel Meslekler






Robotlar Karşısında Yüksek Riske Giren Potansiyel Meslekler



Yapay zekanın günlük hayatımıza dokunuşlarını her geçen gün biraz daha fazla hissetmekteyiz. İhtiyaçlarımıza pratik bir şekilde çözüm önerisi geliştiren yapay zeka örneklerini kullandığımız arabada, televizyonda, saatte görmemiz mümkün. Bu örnekler çoğaltılabilir hatta gelecekte yapay zekanın hayatımızda (robotlar vasıtasıyla) önemli bir yeri olabilir. Bu durumun hayatımızı kolaylaştıracağı düşünülse de insana ihtiyaç duyulan birtakım meslekleri tehlikeye sokacağı akla gelmelidir. Şöyle ki insanların yapabildiği iş, robotlar vasıtasıyla yapılacak; insan gücüne ve makineleşmiş işlerde zekasına ihtiyaç öncelik sırasını kaybedecektir. Bu durum tüm meslek grupları için geçerli olmayacaktır.

PEW Research tarafından yapılan araştırmaya göre robotlar karşısında tehlikeye giren meslekler listelenmiş bu mesleklerin farklı zaman dilimlerinde karşılaşacağı durumlar grafik üzerinde belirtilmiştir.  

Grafikte robotlar karşısında tehlikeye girecek ilk üç mesleğin ulaştırma ve depolama, imalat ve inşaat olduğu görülmektedir.  Bu mesleklerin ihtiyacı olan iş gücü ve yetkinlik, insana ihtiyaç duyulmaksızın robotlar tarafından karşılanabilir. Bu durum bu meslek gruplarında çalışan insanların işlerini tehlikeye sokacaktır. Grafikte algoritma dalgası, çoğalma dalgası ve otonomlaşma dalgası başlıkları yer almaktadır. Algoritma dalgasında şu an için robotların hayatımızdaki varlığı ve işlevi düşünülebilir. Çoğalma dalgasında robotların karar vericilerin üzerinde etkisinin artacağı ve bu durumun 2020 sonlarında görüleceği, otonomlaşma dalgasında ise robotların gerçek dünya problemleri üzerinde becerilerini gösterecekleri ve bu durumun 2030 sonlarında gerçekleşeceği ön görülmektedir.

Meslek grupları içerisinde eğitim son sırada yer almaktadır. Sıklıkla tartışılan konu robotlar öğretmenlerin yerini alabilecek mi sorusu bu araştırma sonucuna göre yanıt bulmuş; robotların eğitimi kapsayan meslek gruplarında, diğer meslek gruplarına kıyasla daha az yer alacağı anlaşılmıştır.

Robotlar karşısında tehlikeye giren meslekleri icra edenlerin cinsiyet, yaş ve eğitim düzeylerine bakıldığında aşağıdaki grafik ortaya çıkmıştır.

Grafiğe göre yoğun olarak robotlar karşısında şans tanınmayacak insanlar:

a) Erkek, genç (<25) ve düşük eğitim seviyesinde olanlar

b) Erkek, yaşlı (55+) ve düşük eğitim seviyesinde olanlar

Bu iki durum karşılaştırıldığında yaşlıların icra ettiği mesleklerin gençlere kıyasla daha fazla çoğalacağı yani yaşlı insanların icra ettiği mesleklerde robotların etkinliğinin daha fazla olacağı düşünülebilir.

Cinsiyete bakıldığında kadınların icra ettiği mesleklerde robotların daha fazla çoğalacağı ancak erkeklerde daha fazla otonomlaşma görüleceği yani erkeklerin yaptığı işlerde robotların hünerlerini çok daha fazla ortaya koyacağı düşünülebilir.

Eğitim seviyesine bakıldığında yüksek eğitimli kimselerin robotlar karşısında avantajlı olacağı görülmektedir. Bu sonuç eğitimli bir insanın zekası ile yapay zekaya sahip robotun aynı kefeye koyulmaması gerektiğini düşündürmektedir.

Bu sonuçlar robotların daha çok erkekler yerine tercih edileceğini düşündürse de robotların eğitim seviyesi yüksek erkek ya da kadınla baş etmesi zor gözüküyor. Bu sebeple risk grubunda yer alan meslekleri icra edenlerin alanında yetkinliğini arttırmaları teknisyen değil profesyonel meslek erbabı olmaları gerekir. Böylece gelecekte robotlara tercih edilme ihtimalleri en aza indirgenmiş olur.

Kaynak: Grafikler, Buğra AYAN'ın Eyvah Çocuğum Dijital adlı kitabından alınmıştır.

Kendisine katkısı için teşekkür ederim. 

Tolga

Yazıcı