Çocukça Bir Felsefe Hikayesi






Çocukça Bir Felsefe Hikayesi



Sevgili Okurlar, çocuklar için felsefe demek eleştirel düşünme becerileri, iş birliğine dayalı öğrenme, fikirlere değer verme ve özen gösterme, yaratıcı düşünme demek. Aslına bakılırsa bu kazanımların her biri 21. Yüzyıl koşulları düşünüldüğünde donanımlı nesiller yetiştirme kaygısı taşıyan her toplum bir için bir gereksinim. Bilgiye erişimin oldukça kolay olduğu ve birçok bilgiye erişebildiğimiz günümüzde en doğrusuna erişebilmek, çıkarımda bulunabilme ve eleştirel düşünme ile mümkün. Farklı fikirlere değer verme ve özen gösterme kazanımı, kişinin kendi düşüncesine takılı kalmaması, en doğrusunu görebilmek için kendi düşüncesini sorgulayarak farklı bakış açıları kazanması demek. Ayrıca farklı fikirlere saygı, iş birliğine dayalı öğrenmenin de önünü açan bir kazanım. Son olarak bir olaya, kavrama veya nesneye farklı yorumlar katabilme yaratıcı düşünmenin nitelikleri arasında yer alıyor.

2015 yılında yayımlanan çocuklar için yeşil kitaplar kategorisinde yer alan ve Türkçe’ye çevirisi 2018 yılında gerçekleşen Sonyanın Tavukları adlı kitap çocuklar için felsenin ele alınabileceği  önemli bir eser.

Bu kitap çocuklara sevgiyi, özveriyi, sorumluluğu anlatması ve hayatı resmetmesiyle ön plana çıkıyor. Biz bu kitabın felsefi yönlerini ele alacağız.

Haydi başlayalım! 

Ailesinin ona üç güzel civcivi hediye etmesi ve bakımı ile ilgili tüm sorumluluğu o’na vermesi ile başlıyor hikaye. Zamanla civcivler küçük kızın özverili bakımıyla büyüyerek üç güzel tavuğa dönüşüyor.

Günün birinde tilki, tavuklardan bir tanesini kümesten götürüveriyor. Seslere uyanan küçük kız telaşla kümese doğru koşarken, tavuklardan bir tanesini göremiyor ve ailesine haber veriyor.

Tavuklarından bir tanesini kaybeden küçük kız ağlamaklı bir şekilde babasına:

‘’Onu kim almış olabilir? Bir tilki mi? Peki onu öldürmüş müdür?  diye soruyor.

‘’Ama bu hiç de adil değil!’’

Babası: ‘’Sana adil görünmeyen bir başka canlı için çok normal bir şey olabilir. Hayatını devam ettirmek için yaptığı sıradan bir şey’’

Bu kısa kesit çocukları adalet kavramı üzerinde düşünmeye sevk ediyor. Acaba hangisi daha adil?

Haklı ile haksızın ayrıştırıldığı adalet kavramında, haklı olan diğer canlılar gibi yaşam döngüsünü devam ettirmek zorunda olan tilki mi? Yoksa evinden, rızası olmadan gözü gibi baktığı tavuğu alınan Sonya’mı?

Haksız olan, onarılmış bir kümeste açık kalan bir yerden tilkinin girmesine sebebiyet veren aile mi? Yoksa tüm sorumluluğu üstlenen ve bu açığı göremeyen Sonya mı? 

Tüm bu sorular çocukların eleştirel düşünme ve sorgulama noktasında felsefi düşünme becerilerine katkı sağlıyor. Elbette bu sorulara net bir cevap verilmemesi gerekiyor. Düşünme ve sorgulamanın devam etmesi için net ifadelerden kaçınmak gerekiyor. Farklı bir değişle çocukların bakış açılarını türetmesi için yardım etmek gerekiyor, bunun için net ve nesnel yargılardan uzak durmak gerekli.

Bu güzel eser bana Muğla’da sürdürülebilir yaşam, ekoloji, çevre konularında ilham verici kitaplar yayınlayan küçük ve bağımsız bir yayınevinden geldi. Minik bir zarf içerisinde üç yerel tohum da hediyesiydi.

Çocuklar için Felsefe kategorisinde tercih edilebilecek farklı kitaplar mevcut. Sonyanın Tavukları adlı kitap nitelikli eserlerden yalnızca bir tanesi. 

Esenlikle…

Tolga

Yazıcı